Factchecks Juli
BENEDMO zorgt voor een doorlopende inbreng van factchecks afkomstig van diverse partners. Hieronder bundelen we de factchecks uit juli 2025.
Voor meer factchecks en uitleg kan je terecht bij de factcheck-partners van BENEDMO: Knack, VRT NWS, Nieuwscheckers, Pointer en Factcheck.Vlaanderen. Contacteer ons via [email protected].
Stoot ethaankraker van Ineos echt maar evenveel uit als een barbecue?
Door VRT NWS
De vergelijking gaat enkel over de stikstofuitstoot en neemt de andere uitstoot niet in rekening. De ethaankraker Project One van Ineos stoot 167 ton stikstof uit per jaar. Dat is meer dan enkele barbecues. Het is niet mogelijk om de milieu-impact op de omliggende natuurgebieden te onderscheiden van andere omgevingsfactoren.
Maken ‘de media’ mensen bang met extra rode weerkaarten? Fotocollages op sociale media zijn misleidend
Door VRT NWS
Op sociale media circuleren fotocollages die suggereren dat weerkaarten tegenwoordig “extra rood” kleuren om angst voor klimaatverandering aan te wakkeren. Factchecks tonen aan dat deze collages vaak misleidend zijn, omdat ze verschillende soorten kaarten of kaarten van verschillende zenders en jaren vergelijken. De weerkaarten van VRT NWS komen uit het VRT-kleurenpalet, maar zijn ingeschaald in overleg met de dataleveranciers, zoals het KMI.
Beelden die viraal gaan in Ierland, zijn eigenlijk gefilmd op een begraafplaats in Evere
Door VRT NWS
Een video toont een groep moslims die zouden picknicken op een begraafplaats in Ierland. Dat leidde tot verontwaardiging op sociale media. Velen vonden dat respectloos. De video is niet in Ierland opgenomen, maar in België, op de multiconfessionele begraafplaats in Evere tijdens het Offerfeest. Een medewerker van de begraafplaats bevestigde aan VRT NWS dat de groep werd weggestuurd wegens ongepast gedrag. Experten wijzen erop dat het bezoeken van graven tijdens het Offerfeest een oude, maar omstreden traditie is binnen de islam.
Foto’s van ondervoede kinderen zorgen voor informatieoorlog
Door VRT NWS
Online worden op verschillende manieren pogingen gedaan om de hongercrisis in Gaza in vraag te stellen. Zo wordt van bepaalde foto’s van sterk ondervoede kinderen beweerd dat zij tijdens de hongersnood in Jemen in 2016 werden gemaakt. Daarnaast wordt van nog andere uitgemergelde kinderen gezegd dat zij er zo uitzien omwille van “onderliggende ziektes”. De beelden waarvan sprake werden wel degelijk recent in Gaza gemaakt. Van sommige kinderen is bekend dat zij inderdaad aan een ziekte lijden. Volgens medisch experts zijn ze wellicht sterk vermagerd door een combinatie van ondervoeding en hun ziekte. Officiële cijfers tonen aan dat er in Gaza wel degelijk een hongercrisis is.
Nee, straling microgolfoven doet voedingsstoffen niet verdwijnen
Door Factcheck.Vlaanderen
Op Instagram beweren influencers dat de elektromagnetische straling van een microgolven nefast is voor de nutriënten in ons voedsel. Maar die straling is op zich niet schadelijk. Typisch zorgt deze straling voor sneller opwarmen en zo kunnen er zelfs minder voedingsstoffen verloren gaan.
Video toont Koerdische feestviering, geen steunbetuiging voor Israël of protest tegen Iran
Door Factcheck.Vlaanderen
Een video van dansende mensen wordt online gedeeld met de bewering dat het zou gaan om Koerdische vrouwen die zich protesteren tegen de hijabregels in Iran en steun uitspreken voor Israël. Maar de tekst die aan de video is toegevoegd, klopt niet. De originele video dateert van maart en bevat geen politieke teksten over Iran of Israël. In werkelijkheid tonen de beelden een traditionele dans ter viering van het Norouz-feest, het Perzische nieuwjaar.
Nee, een eliminatiedieet doet ADHD-symptomen niet verdwijnen
Door Factcheck.Vlaanderen
Een Amerikaanse influencer beweert dat een recente studie zou aantonen dat een eliminatiedieet bij kinderen met ADHD helpt om hun symptomen te laten verdwijnen. Dat klopt niet. De studie in kwestie bewijst niet dat ADHD een omkeerbare ontwikkelingsstoornis is. Uit nieuw onderzoek blijkt overigens dat een gezond dieet en de toediening van gebruikelijke zorg beter uit de bus komen dan een eliminatiedieet.
Filmpje toont geen slavenmarkt in Syrië, maar kunstperformance uit Irak
Door Factcheck.Vlaanderen
Een account op Instagram verspreidt filmpjes waarin Syrische vrouwen van minderheden zouden verkocht worden op slavenmarkten en stokslagen krijgen. Dit zou gebeuren onder het toeziend oog van de nieuwe regering. De beelden komen echter niet uit Syrië. Het gaat respectievelijk om een kunstvoorstelling in Irak en gemonteerde beelden uit Afghanistan.
Factcheck: nee, vegetariërs zijn niet individualistischer dan vleeseters
Door Knack
‘Mensen die liever een Beyond-burger in de pan gooien zijn individualistischer dan wie de voorkeur geeft aan een gehaktballetje’, zo lazen we op Scientias. Volgens experts heeft de studie waarop deze uitspraak gebaseerd is heel wat tekortkomingen en zijn de conclusies te verregaand. Knack beoordeelt de stelling als eerder onwaar.
Factcheck: deze video van een ‘Afrikaans vliegtuig’ is gemaakt met AI
Door Knack
Op sociale media circuleert een video waarin te zien zou zijn hoe een vliegtuig vanuit een Afrikaans land landt op de Londense luchthaven Heathrow. Maar het gaat niet om echte beelden, de video werd met AI gegenereerd. Dat is te merken aan verschillende fouten die in de beelden zijn waar te nemen.
Factcheck: nee, deze Israëlische soldaat heeft geen zelfmoord gepleegd na een verkrachting
Door Knack
Op sociale media circuleert een afbeelding van een Israëlische soldate. Volgens socialemediagebruikers zou de vrouw zelfmoord hebben gepleegd nadat ze door haar medesoldaten verkracht werd. Dat klopt niet. Er is geen bewijs dat de vrouw gestorven is en haar afbeelding werd in het verleden al gebruikt bij artikels waarin ze dood werd verklaard.
Factcheck: virale afbeelding van discussie met agent is bewerkt met artificiële intelligentie
Door Knack
Op sociale media circuleert een afbeelding van een man die lijkt te schreeuwen in het gezicht van een Nederlandse agent. De virale afbeelding is gebaseerd op beelden van een echte interactie, maar is bewerkt met behulp van artificiële intelligentie om de interactie dramatischer voor te stellen.
Meer dan een kwart tot een derde van de Palestijnse bevolking steunt Hamas
Door Nieuwscheckers
Minstens een kwart tot een derde van de Palestijnen steunt Hamas volgens een expert in Nieuwsuur. Dat klopt volgens opiniepeilingen uit de regio.
De kerncentrale in Borssele levert 1,8 keer zoveel stroom als alle windmolens op het IJsselmeer
Door Nieuwscheckers
Een kerncentrale zou aan 2,5 keer zoveel huishoudens stroom kunnen leveren als alle windmolens op het IJsselmeer doen. Deze vergelijking klopt en is zelfs een onderschatting, maar gaat uit van moderne kerncentrales die we niet in Nederland hebben
Asielzoekers hebben dezelfde voorrang op huizen als andere groepen in nood
Door Nieuwscheckers
Asielzoekers krijgen momenteel net zoveel voorrang bij de toewijzing van woningen als andere groepen in vergelijkbare nood
Video op X toont geen recente kaping van voedselhulp in Gaza
Door nieuwscheckers
Op X gaat een video rond waarop te zien zou zijn hoe Hamasstrijders een voedseltransport kapen, maar het gaat om een oude video uit 2023