Socialemediagebruikers beweren dat alle vrouwen die door Hamas werden gevangengenomen, zijn omgekomen. Dat klopt niet. De laatste vrouwelijke gijzelaar is weliswaar overleden, maar tijdens eerdere gevangenenruilen werden alle nog levende vrouwelijke gevangenen vrijgelaten.
Factchecks Oktober
BENEDMO zorgt voor een doorlopende inbreng van factchecks afkomstig van diverse partners. Hieronder bundelen we de factchecks uit oktober 2025.
Voor meer factchecks en uitleg kan je terecht bij de factcheck-partners van BENEDMO: Knack, VRT NWS, Nieuwscheckers, Pointer en Factcheck.Vlaanderen. Contacteer ons via [email protected].
Beelden van explosieven in Teletubbie-pop tonen geen Israëlische boobytrap: al minstens zeven jaar online en niet uit Gaza
Door VRT NWS
Nu het IDF zich terugtrekt uit delen van de Gazastrook, duiken geruchten op dat Israëlische soldaten boobytraps zouden hebben achtergelaten voor de terugkerende bevolking. Met explosieven in achtergelaten speelgoed, zoals een paarse Teletubbie-pop, lijken zelfs kinderen geviseerd te worden. Maar? De beelden van de Teletubbie-pop hebben niets met de recente ontwikkelingen in Gaza te maken. Ze zijn al minstens zeven jaar oud en komen waarschijnlijk uit Jemen. Over achtergelaten boobytraps ontbreekt voorlopig elk bewijs.
Hoe nepbeelden van haaien in het zwembad viraal gingen nog vóór orkaan Melissa Jamaica bereikte
Door VRT NWS
Op TikTok, Instagram en Facebook circuleren nepbeelden van stormschade en haaien in zwembaden, zogenaamd veroorzaakt door orkaan Melissa in Jamaica. Maar? In werkelijkheid gebruiken sommige video’s oude beelden of werden de video’s gemaakt met artificiële intelligentie. De beelden werden al online gedeeld nog voor orkaan Melissa Jamaica bereikte. De beelden worden gedeeld om zoveel mogelijk aandacht, views en likes te verzamelen.
Betaald worden om Netflix te kijken? Oplichters verspreiden via TikTok onbestaande vacature
Door VRT NWS
Geld verdienen door Netflix te kijken vanuit je luie zetel? Volgens verschillende TikTok-filmpjes kan het zomaar. Die video’s lijken officiële vacatures, maar in werkelijkheid schuilen er valse profielen achter. Ze leiden je naar websites waar geen echte job te vinden is. Wie zijn gegevens invult, riskeert vast te zitten aan dure abonnementen van dubieuze buitenlandse webshops.
Fake AI-video’s met katten en beren gaan viraal: zo herken je AI op sociale media
Door VRT NWS
Grappige of bizarre dierenfilmpjes gaan snel rond online. Met Artificiële Intelligentie (AI) worden ze nog spectaculairder: katten die beren wegjagen om een kind te verdedigen of hun baasje een muis in de mond stoppen. Maar veel van die virale beelden zijn niet echt. Vaak zit er slimme technologie achter die niet altijd even makkelijk te herkennen is. We delen enkele tips.
Orkanen komen niet vaker voor door klimaatverandering, maar zijn wel intenser
Door Factcheck.Vlaanderen
In een TikTok-video beweert Lucy Biggers dat klimaatopwarming geen effect heeft op de omvang en frequentie van orkanen. Er zullen inderdaad niet meer orkanen voorkomen, maar ze zullen wel intenser zijn.
Drie keer meer asielzoekers in België dan Nederland klopt enkel voor begin 2025
Door Factcheck.Vlaanderen
Op 5 juni ging Kamerlid Francesca Van Belleghem (Vlaams Belang) in debat met Anneleen Van Bossuyt, minister van Asiel en Migratie (N-VA). Ze stelde daarbij: “Nederland heeft drie keer minder asielzoekers dan België.” Die uitspraak klopt enkel als we kijken naar het aantal eerste asielaanvragen in de eerste maanden van 2025. Als we de cijfers over een periode van vijf jaar bekijken, blijkt dat België gemiddeld een derde meer asielzoekers per inwoner telt dan Nederland.
Pensioenleeftijd lijkt levensverwachting nauwelijks te beïnvloeden
Door Factcheck.Vlaanderen
Later met pensioen gaan zou je leven aanzienlijk verkorten. Althans dit wordt beweerd op basis van een tabel met dubieuze cijfers. Maar onderzoek en experts laten zien dat levensverwachting vooral afhangt van gezondheid en sociaaleconomische omstandigheden, niet van pensioenleeftijd.
Een werkloze kan de overheid jaarlijks 32.000 euro kosten
Door Factcheck.Vlaanderen
Iedere werkloze kost de overheid jaarlijks 32.000 euro, zegt Rudy Aernoudt de kabinetschef van Georges-Louis Bouchez. Als een gemiddelde kan dat bedrag kloppen. Maar in de praktijk krijgt niet iedere werkloze een even grote uitkering.
Nee, dit is geen echt interview met een pro-Palestijnse demonstrant
Door Knack
Op sociale media circuleren beelden van een man die beweert triest te zijn vanwege het recente staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas, omdat hij werd betaald om te protesteren tegen het geweld. Maar de beelden zijn nep en werden gegenereerd met Sora, een AI-tool van OpenAI.
Eén tweetaktbrommer vervuilt meer dan honderden bestelwagens
Door Knack
Eén tweetaktbrommer vervuilt evenveel als honderden moderne bestelwagens’, schrijft columnist Jean-Paul Mulders in Knack Weekend. Dat is niet overdreven, bevestigen experts. Volgens een in Nature gepubliceerde studie kan zo’n brommer zelfs tot 2700 keer vervuilender zijn dan een bestelwagen.
Nee, deze zwaar beveiligde kerstmarkt is geen echte Duitse markt
Door Knack
Op sociale media circuleert een afbeelding van een kerstmarkt. De afbeelding zou tonen hoe Duitse kerstmarkten beschermd worden tegen de terreurdreiging. Maar de afbeelding is gegenereerd met behulp van Gemini, een AI-tool van Google. Duitse steden treffen inderdaad veiligheidsmaatregelen op kerstmarkten, maar de afbeelding is onrealistisch en overdrijft.
Moslims vluchten ook naar moslimlanden
Door Nieuwscheckers
Volgens een post op X is 85 procent van alle vluchtelingen moslim en trekken die moslims uitsluitend naar niet-moslimlanden. Dat percentage is nergens op gebaseerd en dat moslims alleen naar niet-moslimlanden reizen klopt niet. Landen als Turkije, Iran en Libanon stonden de afgelopen jaren in de top tien van landen die de meeste vluchtelingen opvingen.
Niet overal staat de doodstraf op geloofsafval in de islam
Door Nieuwscheckers
Geert Wilders (PVV) vindt dat de islam niet bij Nederland hoort door een verschil in waarden. Zo zou in de islam de doodstraf staan op het verlaten van het geloof, terwijl dat in andere geloven zoals het christendom wel geoorloofd is. Binnen de islam bestaat hier discussie over en er zijn moslimlanden waar de doodstraf staat op geloofsafval, maar ook landen waar er andere straffen op staan. En er zijn christelijke stromingen waar geloofsverlaters gestraft worden, maar niet met de dood.
BBB wil islamitische ‘bidmanifestaties’ verbieden die niet of nauwelijks voorkomen
Door Nieuwscheckers
Twee weken voor de verkiezingen lanceerde de BBB een plan om moslimextremisme aan te pakken. Onderdeel daarvan is een verbod op groepsgewijs bidden op straat, buiten de hoogtijdagen zoals het Suikerfeest. Maar dat soort bijeenkomsten is zo zeldzaam dat ook de BBB zelf er geen voorbeelden van kan geven.
Henri Bontenbal schetst onjuist beeld van lange asielprocedures en de invloed daarvan op de komst van asielzoekers
Door Nieuwscheckers
CDA-leider Henri Bontenbal zei in het RTL Ontbijtnieuws dat de lange asielprocedures een aanzuigende werking hebben en dat kortere procedures de instroom kunnen beperken. Maar gestapelde procedures vormen slechts een klein deel van het totaal, eerdere verkortingen hielpen niet, en onderzoek laat zien dat asielbeleid nauwelijks invloed heeft op waar asielzoekers naartoe gaan. Het probleem zijn niet de procedures, maar de werkachterstanden en het personeelstekort bij de IND.