Factchecks November
BENEDMO zorgt voor een doorlopende inbreng van factchecks afkomstig van diverse partners. Hieronder bundelen we de factchecks uit november 2025.
Voor meer factchecks en uitleg kan je terecht bij de factcheck-partners van BENEDMO: Knack, VRT NWS, Nieuwscheckers, Pointer en Factcheck.Vlaanderen. Contacteer ons via [email protected].
Beelden van vermeende drones boven Brussels Airport en militaire domeinen blijken politiehelikopter en cargovliegtuig
Door VRT NWS
Op sociale media en in de pers zijn de voorbije weken verschillende beelden van vermeende drones verschenen boven gevoelige plekken zoals luchthavens en militaire domeinen. Maar? Van bepaalde van die beelden staat ondertussen vast dat er geen drones op te zien zijn. In één geval gaat het om een landend vliegtuig; in verschillende andere gevallen om een politiehelikopter die reageerde op eerdere dronmeldingen.
Humanitaire crisis in Soedan: hoe hou je echte gruwelbeelden en nepbeelden uit elkaar?
Door VRT NWS
Online doen heel wat gruwelijke beelden de ronde die afkomstig zijn uit Al-Fashir. Deze stad in Darfoer viel in handen van de RSF-militie, die een slachting onder de burgerbevolking aanrichtte. Niet alle beelden zijn echt of recent gemaakt in Al-Fashir. Beelden van een moeder met kind voor militieleden en huilende burgers zijn gemaakt met AI. Video’s van mensen die levend begraven worden, zijn dan weer oud en hebben niets met Soedan te maken. Er zijn echte satellietbeelden die de gruweldaden vanuit de ruimte zichtbaar maken, maar er gaan ook satellietbeelden rond die oud zijn en waarschijnlijk een slachtplaats voor dieren tonen.
AI-video van Britse leerlingen die tot Allah bidden, gaat rond om verontwaardiging en woede aan te wakkeren
Door VRT NWS
Op sociale media wordt een video uit een Engelse klas miljoenen keren bekeken. De kinderen in de klas zouden door de leerkracht, met hoofddoek, aangeleerd krijgen hoe ze moeten bidden tot Allah. De beelden zijn gemaakt met AI. Meerdere details, zoals een vervormd gezicht, een onzichtbare stoel of een langgerekte romp maken dit duidelijk. De video is ‘ragebait’: specifiek bedoeld om kijkers kwaad te maken, in dit geval over migratie en de islam.
Schimmel op pas gekocht maandverband? “Donkere vlekjes zijn schaduwen absorberend materiaal”
Door VRT NWS
Video’s op TikTok waarin maandverbanden tegen de lamp worden gehouden, beweren dat er schimmel te zien is. Testaankoop en experten benadrukken dat schimmel in ongeopende maandverbanden zeer onwaarschijnlijk is en nooit werd vastgesteld in tests. Testaankoop vermoedt dat de donkere vlekjes, schaduwen van absorberend materiaal zijn. Ook Producent Always zegt dat.
Ruim 40 procent van de leefloonontvangers is niet-Belgisch, inclusief equivalent leefloon
Door Factcheck.Vlaanderen
41 procent van de leefloonontvangers in België heeft geen Belgische nationaliteit, stelde Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken in De Zevende Dag op 5 oktober. Die cijfers kloppen ongeveer, maar alleen wanneer ook het equivalent leefloon wordt meegerekend.
Grafiek over daling transgender en non-binaire personen is misleidend
Door Factcheck.Vlaanderen
Een grafiek die een daling zou tonen van het aantal personen dat zich identificeert als transgender of non-binair werd door Ierse zangeres Róisín Murphy gedeeld op X. Volgens de onderzoeker achter de cijfers klopt die grafiek niet, omdat er geen rekening gehouden wordt met de foutenmarge.
50% van mesaanvallen in Duitsland gepleegd door buitenlanders is mogelijk, maar cijfer is incompleet
Door Factcheck.Vlaanderen
In Duitsland worden 50% van de mesaanvallen gepleegd door buitenlanders, terwijl ze maar 15% van de bevolking uitmaken, beweerde Vlaams Belang-lid Francesca Van Belleghem in een podcast. De cijfers op zich kunnen kloppen, maar ze zijn niet volledig en houden geen rekening met buitenlandse verdachten die niet officieel in Duitsland wonen.
Nee, de digitale euro legt geen spaarverbod op of houdt je aankopen niet bij
Door Factcheck.Vlaanderen
De digitale euro is bedoeld als aanvulling op contant geld, met privacybescherming en vrij verhandelbaar. Veel van de zorgen die online rondgaan zoals massasurveillance of een verbod op sparen, zijn op dit moment ongegrond.
Wilders verspreidt leugen over verkiezingsfraude in Zaanstad
Door Nieuwscheckers
Het verhaal dat er uit een stembureau in Zaanstad vijftien volle containers met ingevulde stembiljetten zijn gestolen, is een verzinsel. Via berichten van Geert Wilders op X en Facebook bereikte deze beschuldiging van verkiezingsfraude meer dan een miljoen Nederlanders. Dat de leider van een van de grootste politieke partijen het via zijn sociale media verspreidt, is een aanval op de betrouwbaarheid van het kiesproces.
Politie, gemeenten en nieuwsmedia verspreiden nepwaarschuwing voor nepvolkstellers
Door Nieuwscheckers
Pas op: oplichters die zich voordoen als volkstellers gaan van deur tot deur om persoonlijke gegevens en zelfs vingerafdrukken buit te maken. Die waarschuwing gaat rond in buurtapps en is ook door politie, gemeenten en nieuwsmedia verspreid. Inmiddels zijn veel van die waarschuwingen weer ingetrokken: het bericht over de nep-volkstellers is zelf een hoax. Het verhaal is bijna tien jaar oud en circuleerde eerder al in grote delen van de wereld.
Volgens nepnieuws made in Vietnam werd Marco Borsato vrijgesproken
Door Nieuwscheckers
Op Facebook verkondigen tientallen berichten de leugen dat Marco Borsato is vrijgesproken. Het gaat om commerciële clickbait, die Facebookgebruikers naar webpagina’s vol advertenties lokt. Het nepnieuws over Borsato maakt deel uit van een groeiend netwerk van honderden Nederlandstalige Facebookpagina’s die worden beheerd vanuit Vietnam. Facebook legt dit misbruik geen strobreed in de weg.
Dit landhuis is van de rijkste man van Oekraïne, niet van president Zelensky
Door Nieuwscheckers
Heeft Zelensky een peperduur landhuis in de buurt van Kiev laten bouwen met Westers geld? Volgens gebruikers van X en Facebook wel, maar dat klopt niet. Het huis bestaat, maar is eigendom van Rinat Achmetov, de rijkste man van Oekraïne, en werd al gebouwd lang voordat het Westen Oekraïne begon te steunen in de oorlog tegen Rusland.