Grip op informatie begint bij inclusie
Desinformatie raakt ons allemaal, maar niet iedereen beschikt over dezelfde vaardigheden en kansen om betrouwbare informatie te herkennen en te beoordelen. Tijdens de BENEDMO-najaarsconferentie in december 2025 stond daarom één doelgroep centraal die vaak onderbelicht blijft in het debat: mensen die laaggeletterd zijn.
In onderstaande video blikken we terug op een conferentie waar onderzoekers, mediawijsheidsprofessionals, beleidsmakers en mensen uit de praktijk samenkwamen om kennis en ervaringen te delen. De centrale vraag: hoe kunnen we mensen die laaggeletterd zijn beter ondersteunen in hun zoektocht naar betrouwbare informatie en hen weerbaarder maken tegen desinformatie?
Extra aandacht voor laaggeletterdheid
Uit eerder onderzoek en uit de BENEDMO-labs blijkt dat mis- en desinformatie steeds vaker wordt verspreid via beeld, audio en sociale media, zoals korte video’s, podcasts en berichten op platformen als TikTok. Net die vormen van informatie spelen een grote rol in het dagelijks mediagebruik van veel laaggeletterde mensen.
Tegelijk ervaren zij extra drempels: complexe taal, abstracte uitleg en een gebrek aan herkenning in bestaand materiaal maken het moeilijk om kritisch met informatie om te gaan. Dat maakt deze groep extra kwetsbaar, maar onderstreept vooral dat een inclusieve en aangepaste aanpak noodzakelijk is.
Inzichten uit praktijk en onderzoek
Tijdens de conferentie werd voortgebouwd op inzichten uit eerder BENEDMO-onderzoek en -trajecten. Daarbij werd benadrukt hoe belangrijk het is om samen met de doelgroep te werken. Door gesprekken in buurthuizen, testen van tools en co-creatie rond nieuwe videoformats werd duidelijk: vertrekken vanuit de leefwereld van mensen leidt tot relevantere en effectievere ondersteuning.
Enkele terugkerende inzichten:
- Laagdrempelige, visuele en concrete aanpakken werken het best.
- Wat werkt voor laaggeletterden, werkt vaak voor iedereen.
- Samenwerking is cruciaal, omdat er al veel waardevolle initiatieven bestaan die beter gedeeld kunnen worden.
BENEDMO zet daarom verder in op:
- het versterken van professionals die met laaggeletterde doelgroepen werken,
- het zichtbaar maken en doorontwikkelen van bestaande materialen, waaronder trajecten en formats die momenteel in ontwikkeling zijn voor laaggeletterde doelgroepen,
- en het uitbouwen van een Vlaams-Nederlands netwerk rond media- en nieuwswijsheid, waarin kennis en praktijkervaring structureel gedeeld worden.
Zo wordt stap voor stap gewerkt aan een aanpak waarin inclusie geen randvoorwaarde is, maar het vertrekpunt.