Factcheck overzicht Maart 2026
BENEDMO zorgt voor een doorlopende inbreng van factchecks afkomstig van diverse partners. Hieronder bundelen we de factchecks uit januari 2025.
Voor meer factchecks en uitleg kan je terecht bij de factcheck-partners van BENEDMO: Knack, VRT NWS, Nieuwscheckers, Pointer en Factcheck.Vlaanderen. Contacteer ons via [email protected].
Nepnieuws over een EU-stemming over trans vrouwen is propaganda van anti-trans activisten
Door: Nieuwscheckers
Begin februari stemde het Europees Parlement in met een resolutie over gendergelijkheid en vrouwenrechten. Daarin stond een aanbeveling over transgender vrouwen: mensen die bij de geboorte als man zijn geregistreerd maar zich als vrouw identificeren. Op sociale media gaat hierover propaganda van anti-trans activisten rond: het wordt niet verboden om transgender vrouwen als ‘meneer’ aan te spreken en het is niet wettelijk vastgelegd dat mannen zwanger kunnen worden.
Drugsdealers steken geen vuurwerk af om klanten te lokken, dat is een broodjeaapverhaal
Door: Nieuwscheckers
Dat knallen van vuurwerk een signaal zijn van drugsdealers die hun klanten laten weten dat de nieuwe voorraad is gearriveerd, is een internationaal verbreid en ongefundeerd gerucht. Op tien maart noemde de Hoogeveense FVD-lijsttrekker Vincent Vos het in een verkiezingsdebat als voorbeeld van criminaliteit in zijn stad. ‘Een fabeltje’, reageerde GroenLinks-PvdA-lijsttrekker Stan van Eck terecht.
Foto van neergehaalde Amerikaanse bommenwerper in Iran is nep
Door: Nieuwscheckers
Een AI-gegenereerde foto die circuleert op diverse sociale media suggereert dat het Iraanse leger een Amerikaanse B-2-bommenwerper heeft neergehaald. Dergelijke foto’s van neergestorte B-2’s omringd door juichende Iraanse soldaten gaan al rond sinds de Amerikaanse bombardementen op Iran in juni 2025.
Premier Netanyahu van Israël is in leven en deze video’s van hem zijn niet gemaakt met AI
Door: Nieuwscheckers
Op X wordt beweerd dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu begin maart overleden is. Video’s van hem na die datum zouden met AI gemaakt zijn en zijn zoon, die normaal actief is op X, zou een week afwezig zijn geweest om te rouwen. Maar de aanwijzingen dat de video’s van Netanyahu met AI gemaakt zijn, vallen eerder te wijten aan gebrekkige videokwaliteit en normale verschijnselen. Ook is zijn zoon vaker niet actief geweest op X en heeft Netanyahu meerdere keren bevestigd dat hij nog in leven is.
Factcheck: nee, dieselgeneratoren drijven Schotse windturbines niet aan
Door: Knack
Op sociale media circuleert de bewering dat er Schotse windmolens met dieselgeneratoren aangedreven worden om te kunnen blijven draaien wanneer er geen wind is. Dat klopt niet. Door een incident in 2023 was er een storing op het Britse net die ervoor zorgde dat de infrastructuur kort door dieselgeneratoren werd overgenomen. Maar die worden niet standaard gebruikt om de windturbines te laten draaien bij windstilte.
Factcheck: nee, deze beelden tonen geen Israëlisch vliegtuig
Door: Knack
Op sociale media circuleert een video van een vliegtuig dat achternagezeten wordt door een raket. Volgens de verspreiders van de beelden zou het om een Israëlisch vliegtuig gaan dat door een Iraanse raket achtervolgd wordt. Anderen beweren dat de beelden in de Verenigde Arabische Emiraten gemaakt zijn. Beide beweringen zijn onjuist. De beelden circuleren al van januari 2026, ruim een maand voor de oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran begon. De beelden tonen bovendien geen echt vliegtuig, maar zijn afkomstig uit een videospel.
Factcheck: beelden van persconferentie met Benjamin Netanyahu zijn niet gemaakt met artificiële intelligentie
Door: Knack
Op sociale media circuleert het gerucht dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu overleden zou zijn. De beelden van een persconferentie die Netanyahu gaf op 12 maart, zouden gemaakt zijn met artificiële intelligentie, om de dood van de Israëlische leider te verbergen? De beelden zijn wel degelijk authentiek, zo blijkt.
Verhoogt de pil de kans op leukemie bij kinderen, zoals contentcreator Ninalotte zegt?
Door: VRT NWS
Vlaamse contentcreator Ninalotte Roose verspreidt in een TikTok-video de claim dat de anticonceptiepil kankerverwekkend is en het risico op leukemie bij kinderen verhoogt. Experts nuanceren beide claims. Voor beide beweringen spreken studies elkaar tegen. Bovendien blijven volgens die studies de risico’s ook beperkt en beschermt de pil zelfs tegen bepaalde vormen van kanker. Gynaecologe Sara Engels waarschuwt dat “de inhoud van de video wordt gepresenteerd zonder enige nuance of context.”
Waarom zijn geruchten over dood van Israëlische premier en nieuwe Iraanse leider zo hardnekkig?
Door: VRT NWS
Op sociale media circuleren AI-gegenereerde beelden die zouden bewijzen dat de Israëlische premier Netanyahu en de nieuwe Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei dood of zwaargewond zijn, maar voor geen van beide beweringen is er op dit moment concreet bewijs. Over Khamenei bestaat wel meer onzekerheid dan over Netanyahu: Amerikaanse autoriteiten zoals minister van Defensie Hegseth en president Trump lieten uitschijnen dat hij mogelijk gewond of dood is, terwijl Iraanse bronnen dat tegenspreken.
Ja, België moet energie importeren. Maar waarom heeft de FOD Economie daar een heel ander cijfer over dan de premier?
Door: VRT NWS
Premier Bart De Wever beweerde in het federaal parlement dat België voor 87 procent afhankelijk is van energie-import. Een Europees energierapport bevestigt dat cijfer voor het jaar 2023. De FOD Economie komt uit op een lager cijfer van 75,4 procent voor 2024. Dat komt omdat de FOD economie brandstofleveringen aan buitenlandse schepen anders verrekent dan de EU.
Wat weten we over raketinslag op Iraanse meisjesschool? Sommige beweringen en beelden kloppen niet
Door: VRT NWS
Een raket kwam dit weekend neer op een meisjesschool in de Iraanse stad Minab. Het Iraanse regime spreekt over 165 doden, maar dat valt niet onafhankelijk te verifiëren. De beelden van de ravage zijn echt gemaakt in Minab. Het zijn geen oude beelden uit Pakistan of Afghanistan, zoals sommigen beweren. Wie de raket afvuurde is onduidelijk. Het klopt niet dat Iran zou hebben toegegeven zelf verantwoordelijk te zijn. Israël ontkent aanvallen in die regio.
Geen bewijs dat vrouwen en minderheden betrokken zijn bij 50% van de Amerikaanse vliegtuigcrashes
Door: Factcheck Vlaanderen
Vrouwen en minderheden zouden betrokken zijn bij 50% van de fatale vliegtuigcrashes in de VS die door een pilotenfout werden veroorzaakt, terwijl die groepen slechts 10% van de piloten zouden vormen. Althans dat beweert voormalig Trump-adviseur Daniel Huff. In werkelijkheid blijkt uit de beschikbare gegevens dat het aandeel vrouwelijke piloten veel lager is en dat er geen betrouwbare cijfers bestaan over minderheden.
SLS in tandpasta kan mondirritatie veroorzaken, maar geen acne
Door: Factcheck Vlaanderen
SLS in tandpasta veroorzaakt puistjes op je gezicht, dat wordt in een video op TikTok beweerd. Voor die claim is geen wetenschappelijk bewijs. Wel kan SLS bij sommige mensen lichte, lokale mondirritatie veroorzaken. In dat geval kun je eenvoudig overstappen op een SLS-vrije tandpasta.