De Feitencheckers wedstrijd is een initiatief van Mediawijs en StampMedia in samenwerking met nws.nws.nws, Technopolis, Factcheck Vlaanderen en BENEDMO. Het is een wedstrijd waarin klassen van de tweede graad van het secundair onderwijs het tegen elkaar opnemen in de strijd om de titel van ‘Beste Factcheckers van Vlaanderen’. Ze krijgen twee weken de tijd om actuele claims te factchecken aan de hand van verschillende technieken: van online bronnen dubbelchecken, foto’s controleren via Reversed Image Search tot locaties opzoeken via Google Maps.

Meer dan 2500 leerlingen gingen de uitdaging aan

 Twee weken lang onderzochten meer dan 2500 leerlingen uit 174 klassen van de tweede graad secundair onderwijs uit Vlaanderen en Brussel beweringen met methodes die ook professionele factcheckers gebruiken. “De Feitencheckers wedstrijd brengt jongeren het belang van kritisch kijken bij én leert hen hoe je online content kan analyseren door bronnen te checken, de afzender te controleren, de context te bestuderen, …. En je weg te vinden naar betrouwbare informatie.”, zegt Sanne Hermans van Mediawijs.

De drie beste klassen namen het tegen elkaar op tijdens de finale bij VRT. Daar bewezen ze hoe snel en nauwkeurig ze informatie kunnen checken. De Sherlock Homies van het Heilig Hart van Maria Berlaar bleken de sterkste: zij losten de opdrachten het snelst én het meest correct op.

Kritische vaardigheden worden steeds belangrijker

Jongeren zien elke dag heel wat beelden, berichten en beweringen. Veel daarvan zijn onschuldig, maar steeds vaker duiken misleidende of foute berichten op. Vervalste foto’s, video’s en artikels zijn bovendien steeds realistischer door de opmars van artificiële intelligentie, wat het nog moeilijker maakt om foute informatie te herkennen.

Uit de Nieuwsbarometer van Arteveldehogeschool blijkt dat één op de vijf jongeren moeite heeft om foute berichten te onderscheiden van echte. Ook leerkrachten geven aan dat de nood om met desinformatie aan de slag te gaan in de klas groter wordt: “Het is belangrijk dat leerlingen leren kritisch te zijn over wat ze tegenkomen, vooral op sociale media.  De Feitencheckers wedstrijd is een leuke aanleiding om daarmee bezig te zijn tijdens de lessen. De leerlingen vonden het ook boeiend en hebben veel bijgeleerd”, zegt Nathalie Verschueren, leerkracht van de winnende klas.

Ook Vlaams minister van Media Cieltje Van Achter erkent het belang van de wedstrijd: “Bronnen controleren, beelden verifiëren en kritisch kijken naar wat online verschijnt: het zijn factcheckvaardigheden die iedereen vandaag nodig heeft. Dat scholen hiermee aan de slag gaan, is meer dan ooit nodig. Het is fantastisch om te zien dat zoveel leerlingen deelnemen, zij vormen mee de mediawijze generatie van morgen.” 

Bron foto’s: Mediawijs