Van Vlaanderen naar Nederland: Mediawijsheidtools vertaald naar de Nederlandse praktijk
Hoe maken we mediawijsheid toegankelijk voor iedereen? Binnen BENEDMO werken partners uit Nederland (Netwerk Mediawijsheid en Beeld & Geluid) en Vlaanderen (Mediawijs en VRT) nauw samen aan het ontwikkelen van inclusieve tools. De afgelopen periode zijn verschillende mediawijsheidtools, ontwikkeld voor laaggeletterden in Vlaanderen, aangepast aan de Nederlandse context. Want hoe sluiten hulpmiddelen zoals gesprekskaarten en een memory spel optimaal aan bij de behoeften van Nederlandse bibliotheken, zorginstellingen en buurtcentra?
Contextualisatie: leren van de praktijk
Het traject begon met een stevige basis: we organiseerden gezamenlijke focusgroepen en labs in zowel Nederland als Vlaanderen (lees hier het rapport met de uitkomsten). Vervolgens zijn in Vlaanderen diverse praktische materialen ontwikkeld, variërend van praatkaarten tot spelvormen (lees hier meer over dat proces).
Als laatste stap hebben we onderzocht wat er nodig is om deze tools ook in de Nederlandse praktijk effectief in te zetten. Want mediawijsheid stopt niet bij de grens, maar de aansluiting op bestaande sectoren en het taalgebruik vragen wel om maatwerk.
Waardevolle feedback uit het netwerk
Om te onderzoeken of de tools ook bruikbaar waren in de Nederlandse context, heeft Netwerk Mediawijsheid feedback opgehaald bij diverse organisaties, experts en professionals uit het netwerk. We legden hen drie vragen voor:
- Inzetbaarheid: Zijn dit middelen die je zou inzetten binnen jouw werk of aanbod?
- Aansluiting: Wat zou er nodig zijn om het materiaal aan te laten sluiten op jouw praktijk? Denk bijvoorbeeld aan (kleine) aanpassingen in vorm, voorbeelden, taalgebruik, etc.
- Verspreiding: Welke adviezen heb je voor de verdere implementatie van deze materialen in jouw sector?
Via mails en telefonische interviews ontvingen we vijf uitgebreide reacties uit uiteenlopende sectoren, waaronder bibliotheken, buurtwerk, gemeenten en de zorg. Veel reageerders hebben de vragen ook breder afgestemd binnen hun eigen organisatie en netwerk.
De belangrijkste inzichten
De reacties uit het veld waren positief: de materialen worden gezien als een waardevolle en direct inzetbare aanvulling. Met name de Memory wordt als meest vernieuwend gezien.
- Sectorgerichte voorkeuren: Welke tool het beste werkt, verschilt sterk per doelgroep. In bibliotheken sluiten de gesprekskaarten Digitale Praat en de Checklist Phishing goed aan bij het bestaande aanbod, zoals cursussen of bijeenkomsten over digitale veiligheid. In het Taalcafé, het buurthuis of de LVB-zorg heeft een interactieve spelvorm zoals het memoryspel de voorkeur.
- Aanpassing van taal: Vlaamse en Nederlandse termen verschillen soms subtiel. Kleine taalwijzigingen waren nodig om te zorgen dat de teksten voor iedereen direct begrijpelijk zijn.
- Behoefte aan flexibiliteit: Veel organisaties gaven aan de materialen graag te willen aanpassen aan hun eigen huisstijl of specifieke werkwijze.
Hoe we hier concreet op inspelen
Met de feedback uit het netwerk zijn we direct aan de slag gegaan:
- Aanpasbaar via Canva: Om de organisaties de vrijheid te geven materialen eigen te maken, bieden we de tools aan in aanpasbare Canva-templates. Zo kan een bibliotheek of zorgorganisatie de tools makkelijk aanpassen naar de praktijk waarin ze ingezet gaan worden.
- Taal & Handleidingen: We hebben de terminologie afgestemd op de Nederlandse context en de handleidingen uitgebreid met praktische suggesties om de tools op te nemen in bestaand aanbod.
- Toekomstige doorontwikkeling: Grotere inhoudelijke suggesties, zoals nieuwe illustraties of aanvullende gesprekskaarten, nemen we mee in een mogelijke vervolgfase.
Vervolgstappen
De komende periode zetten we in op verdere verspreiding. Zo worden de tools onder meer opgenomen in de database van de KB, Nationale Bibliotheek, waarin een overzicht van vergelijkbare tools te vinden is. Ook na lancering blijven we benieuwd naar ervaringen en suggesties uit de praktijk!